گران شدن بنزین چه تاثیری در مشارکت در ساخت دارد ؟
افزایش قیمت بنزین، مانند هر تغییر قیمتی دیگری در نهادههای اساسی اقتصاد، میتواند تأثیرات گستردهای بر بخشهای مختلف، بهویژه صنعت ساختمان و در نتیجه، مشارکت در ساخت بگذارد.
تأثیر این افزایش قیمت بر مشارکت در ساخت از چند جنبه قابل بررسی است:
۱. افزایش هزینه تمامشده ساخت و ساز (تأثیر مستقیم)
مهمترین اثر افزایش قیمت بنزین، بالا رفتن هزینههای ساخت است. این افزایش قیمت از طریق کانالهای زیر صورت میگیرد:
-
حمل و نقل مصالح:
-
بخش عمدهای از هزینه مصالح ساختمانی (سیمان، فولاد، آجر، شن و ماسه، و …) مربوط به حمل و نقل آنها از کارخانه یا معدن به محل پروژه است.
-
گران شدن بنزین (یا کرایههای حمل و نقل که با آن متناسب است) مستقیماً باعث افزایش هزینه جابهجایی این مصالح و در نتیجه افزایش قیمت تمامشده ساختمان میشود.
-
-
هزینه نیروی انسانی:
-
رفتوآمد کارگران، استادکاران و مهندسان به محل پروژه، بهویژه در شهرهای بزرگ یا پروژههای دور از مرکز، گرانتر میشود. این امر به صورت غیرمستقیم، باعث افزایش توقعات مزدی یا دستمزدهای روزانه میشود.
-
-
هزینه تولید مصالح انرژیبر:
-
اگرچه افزایش قیمت بنزین مستقیماً بر سوخت کارخانههای بزرگ (که بیشتر از گازوئیل، برق یا گاز استفاده میکنند) تأثیر نمیگذارد، اما به دلیل افزایش کلی هزینههای انرژی و حمل و نقل مواد اولیه، قیمت نهایی محصولاتی مانند سیمان، فولاد و سرامیک نیز معمولاً افزایش مییابد.
-
۲. تأثیر بر شرایط مشارکت در ساخت (تغییر در نسبت سهم)
از آنجا که هزینه ساخت بالا میرود، دو عامل کلیدی در قراردادهای مشارکت در ساخت تغییر میکنند:
الف) کاهش سهم مالک (به نفع سازنده)
-
کاهش توجیه اقتصادی برای سازنده: افزایش هزینههای ساخت، حاشیه سود سازنده را کاهش میدهد.
-
تغییر نسبت مشارکت: برای حفظ سودآوری پروژه، سازنده تلاش میکند سهم خود از واحدهای ساختهشده را افزایش دهد. این به معنای کاهش سهم مالک از کل پروژه است.
-
مثال: اگر قبلاً سهم مالک ۶۰٪ و سازنده ۴۰٪ بود، اکنون ممکن است به ۵۵٪ مالک و ۴۵٪ سازنده تغییر کند.
-
ب) کند شدن مذاکرات و توقف پروژههای فعلی (ابهام)
-
بلاتکلیفی در پروژههای در حال اجرا: افزایش ناگهانی هزینه، قراردادهای موجودی که دارای سقف قیمت ساخت یا پیشبینی هزینهای ثابت بودهاند را با مشکل مواجه میکند. این امر ممکن است منجر به توقف موقت کار یا نیاز به مذاکره مجدد بین مالک و سازنده شود.
-
احتیاط در پروژههای جدید: سازندگان برای ورود به قراردادهای جدید مشارکت، محتاطتر میشوند و یا برآورد قیمت را با ضریب اطمینان بالاتری انجام میدهند، که دوباره به ضرر مالک تمام میشود.
۳. تأثیرات تورمی و روانی (اثر غیرمستقیم)
-
انتظارات تورمی: افزایش قیمت بنزین معمولاً یک شوک تورمی ایجاد میکند و انتظارات عمومی برای افزایش قیمتها در تمامی بازارها (از جمله مسکن) بالا میرود.
-
جو روانی بازار مسکن: حتی اگر سهم واقعی بنزین در قیمت تمامشده مسکن کم باشد، جو روانی ایجاد شده در بازار میتواند باعث شود فروشندگان و سازندگان به بهانه این افزایش قیمت، قیمت واحدهای نوساز خود را بیش از حد منطقی افزایش دهند.
جمعبندی تأثیر بر مشارکت در ساخت
به طور خلاصه، گران شدن بنزین باعث افزایش هزینههای ساخت میشود. این افزایش هزینه، مستقیماً به کاهش سهم مالک از کل پروژه (به دلیل تلاش سازنده برای جبران هزینه و حفظ حاشیه سود) و احتیاط بیشتر در شروع پروژههای جدید مشارکت منجر میشود.