قرارداد مشارکت در ساخت، صرف نظر از کاربری ملک، یک نوع قرارداد مدنی است که مالک زمین (آورنده ملک) با سازنده (آورنده سرمایه، دانش فنی و اجرا) منعقد می‌کند. با این حال، ماهیت و هدف نهایی هر نوع کاربری، تفاوت‌های اساسی در نحوه اجرای پروژه ایجاد می‌کند.

وجه تمایز مسکونی تجاری اداری
هدف اصلی سکونت، آسایش، حفظ حریم خصوصی. کسب سود، جذب مشتری، انجام معاملات. انجام امور دفتری، ارائه خدمات، سازماندهی نیروی کار.
پیچیدگی فنی و طراحی نسبتاً استاندارد، تأکید بر نورگیری و پلان داخلی. بسیار پیچیده؛ نیاز به دهانه‌های بزرگ، رمپ‌های خاص، تأمین پارکینگ بسیار زیاد، تأسیسات ویژه (تهویه مرکزی). پیچیده‌تر از مسکونی؛ تأکید بر لابی، آسانسورهای پرسرعت، شبکه ارتباطات و فضای کار منعطف.
هزینه عوارض و پروانه معمولاً پایین‌تر. بالاترین عوارض شهرداری به دلیل ارزش افزوده بالا. بالاتر از مسکونی، اما پایین‌تر از تجاری.
تقسیم سهم (درصد مشارکت) عمدتاً بر اساس ارزش زمین و هزینه ساخت عرفی. به دلیل ارزش بسیار بالای واحد تجاری (برّ مغازه) و هزینه‌های خاص، محاسبه پیچیده‌تر است و سازنده ممکن است سهم کمتری از کل متراژ را بپذیرد. محاسبه نسبتاً نزدیک به مسکونی یا با ضریب کمی بالاتر.
نقدشوندگی و ریسک نقدشوندگی بالا، ریسک فروش نسبتاً کم. ریسک فروش متوسط تا بالا (بسته به موقعیت و رکود بازار)، اما سود بسیار بالا در صورت موفقیت. ریسک متوسط، خریداران معمولاً سرمایه‌گذار یا شرکت هستند.

کاربری‌های خاص (ورزشی، فرهنگی، خدماتی):

در پروژه‌های با کاربری‌های عمومی‌تر مانند ورزشی (سالن‌ها، استخر)، فرهنگی (سینما، کتابخانه) و درمانی، تفاوت‌های زیر مشهود است:

طرف قرارداد: اغلب پروژه‌ها با مشارکت نهادهای دولتی، شهرداری یا سازمان‌های نیمه دولتی انجام می‌شود.

ضوابط و استانداردها: رعایت استانداردهای بین‌المللی (مثلاً برای استادیوم) یا ضوابط دقیق سازمان‌های متولی (مثلاً میراث فرهنگی برای بناهای فرهنگی) الزامی است.

سودآوری: هدف اولیه خدمت‌رسانی است، نه صرفاً سود تجاری. سهم‌الشرکه ممکن است به جای واحد، به صورت حق بهره‌برداری بلندمدت (BOT)، مدیریت پروژه یا دریافت مبلغ نقدی تعیین شود.

 

تأمین مالی: اغلب نیاز به تأمین مالی و سرمایه‌گذاری خارجی یا بانکی در حجم بالا دارد.